Akdeniz Anemisi (Talasemi) Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi


0

 

Talasemi veya daha çok bilinen ismiyle Akdeniz anemisi, Türkiye’de yaygın rastlanan genetik hastalıklar arasında bulunuyor. Kan hastalığı olan talasemi Antalya, Adana ve Güneydoğu şehirlerinde her 40-50 kişiden birinde görülüyor. Dünya geneline baktığımız zaman bu hastalığa Akdeniz ülkelerinde daha sık rastlanıyor. Maalesef ki her yıl 365 bin bebek Akdeniz anemisine sahip olarak dünyaya geliyor.

Akdeniz Anemisi Nedir?

Akdeniz Anemisi Nedir?

Talasemi ismiyle bilinen Akdeniz anemisi, esasında kalıtımsal bir hastalık. Hemoglobin zincirlerinin bir veya birkaçının zarar görmüş bir şekilde senteze girmesi sonucu oluşur. Farklı çeşitleri olan talasemide tedavi şekli türe göre belirlenir. Temelde α, β, γ, δ hemoglobin zincirlerinin az sayıda yapılması veya hiç yapılmaması ile oluşan Akdeniz anemisi, halk arasında daha çok talasemi adıyla anılıyor.

Akdeniz Anemisi Nasıl Oluşur?

Akdeniz Anemisi Nasıl Oluşur?

Hemoglobin molekülü, globin ve hem isimli iki ayrı kısımdan oluşur. Dokulara oksijen taşıma görevini üstlenen ve kırmızı kan hücrelerinde olan bu molekül sağlıklı bir bireyde üç ayrı tipte bulunur. Bunlar Hemoglobin A, hemoglobin F ve hemoglobin A2’dir.

Normal şartlar altında, hemoglobin molekülleri, gen kontrolü altında yapılır. Genetik deformasyonların, hemoglobini oluşturan globinin yapımında bozukluğa neden olması veya globinin yetersiz üretilmesi hâlinde talasemi hastalığı ortaya çıkar.

Zincirlerin hangisinde sentezlenmenin gerçekleşmediği doğrultusunda talasemi adlandırılır. Beta globin sentezinde bozukluk olması durumunda “beta talasemi”, alfa zincirinde bozukluk olması durumunda ise “alfa talasemi” ismiyle anılır. Bu ikiliden beta talasemi, kansızlık veya halsizlik gibi özellikler taşıyarak karakterize bir yapı içerir.

Akdeniz Anemisi Kaç Türe Ayrılır?

Akdeniz Anemisi Kaç Türe Ayrılır?

Akdeniz anemisi veya talasemi; intermedia, minör, majör ve minima olmak üzere dört farklı türe ayrılır.

“Talasemi majör”, ağır hasta tipidir. Anne ve babanın ikisinin de taşıyıcı olması durumunda ortaya çıkar. 4-12 yaş arasında halsizlik, iştahsızlık, dalakta büyüme gibi şekillerde kendisini belli eder. Hemoglobin miktarı 7 g/dl seviyesinden düşüktür.

“Akdeniz Anemisi Intermedia” türünde ise majör talasemiden daha hafif etkiler var. Tıpkı majör gibi, anne ve babanın taşıyıcı olmasıyla ortaya çıkan bu türde, hemoglobin 7 ilâ 10 g/dl seviye arasında gözleniyor.

En sık görülen talasemi türü, “Akdeniz Anemisi Minör” adıyla biliniyor. Bireylerin taşıyıcı olmasına rağmen hastalık belirtileri taşımaması ve sağlıklı bir yaşam sürdürmeleri söz konusu. Evlilik öncesi yapılan kan testlerinde çıkan sonuçla bu hastalığı taşıdığını öğrenen pek çok kişi var. Tedavi gerektirmez.

Akdeniz Anemisi Minör ile benzer şekilde normal bulgular içeren ve taşıyıcılık olarak nitelendirilen dördüncü tür ise “Talasemi Minima” ismini taşır. Gen analizi ile tanı konabilir.

 

Akdeniz Anemisi Önlenebilir mi?

Akdeniz Anemisi Önlenebilir mi?

Genetik bilimindeki ilerlemeler, doğumdan önce doğru tetkiklerin yapılması durumunda eğer taşıyıcı bireyler de saptanabilmişse Akdeniz anemisinin önlenmesini sağladı. Bilindiği üzere taşıyıcılık oranındaki yükseklik, toplumlarda talasemik çocuk doğumunu da artırıyor. Çiftlerden birisi taşıyıcı, birisi sağlıklı ise doğacak çocuk ya taşıyıcı ya da sağlıklı oluyor. Ancak akraba evliliklerinde ise bebeğin anemili doğma riski çok yüksek. Basit bir matematikle ifade etmemiz gerekirse taşıyıcı anne ve babanın çocuğu % 25 sağlıklı, %25 hasta, % 50 ihtimalle talasemi taşıyıcısı olur.

Akdeniz Anemisi Bulaşıcı mı?

Akdeniz Anemisi Bulaşıcı mı?

Sadece kalıtımsal olarak aktarılan bir hastalık olan Akdeniz anemisi, sıradan bulaşma yolları ile bulaşmaz. Ancak kan yolu veya gen iletimi ile ortaya çıkar. Talaseminin tek yayılma yolu, taşıyıcı veya hasta bireylerin çocuk yapması ile çocukta gözlenmesidir.

Akdeniz Anemisi Taşıyıcısı, Hasta Olur mu?

Akdeniz Anemisi Taşıyıcısı, Hasta Olur mu?

Anne ve babadan aktarılan genler sonucu talasemi taşıyıcısı olarak dünyaya gelen bir çocuk aradan yıllar geçtikten sonra hasta veya hasta olarak dünyaya gelen çocuk yıllar sonra taşıyıcıya dönüşmez. Dünyaya taşıyıcı olarak geldiyse ölene dek taşıyıcı, hasta olarak geldiyse son nefesine dek hasta olacaktır. Taşıyıcılık durumu sonradan hastalığa çevrilmez.

Akdeniz Anemisi Belirtileri Nelerdir?

Akdeniz Anemisi Belirtileri Nelerdir?

Her ne kadar türü ve şiddetine göre değişse de Akdeniz anemisi için belli başlı belirtilerden söz edebiliriz. Bu belirtiler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Baş ağrısı
  • Halsizlik
  • Koyu renk idrar
  • Soluk cilt rengi
  • Dalak ve karaciğerde büyüme
  • Sarılık
  • İştahsızlık
  • Nefes darlığı

Akdeniz Anemisinin Tedavisi Var mı?

Akdeniz Anemisinin Tedavisi Var mı?

Akdeniz anemisi, türüne göre değişen tedavi şekillerine sahip. Ağır vakalar sürekli olarak kan nakli gerektirir. 2 ilâ 6 hafta arayla hastaların kan değerlerinin yükseltilmesi için konsantre kan verilir. Verilen kanın, hastada demir düzeyini artırmaması buradaki en önemli nokta. Bu yüzden zehir etkisini azaltmak için demir bağlayıcı ajan kullanılır.

Dalakta aşırı büyüme gözlenmesi hâlinde ameliyatla dalağın alınması, bireyin sağlıklı bir kardeşi olması durumunda kemik iliği nakli de tedavi yolları arasındadır. Hatta kemik iliği transplantasyonunun en kesin tedavi yolu olduğunu söyleyebiliriz.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

Sizin Tepkiniz Nedir?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir format seçin
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı